Huizen isoleren? Eerst testen op vleermuizen

Zaterdag 20 december 2025

In Zuid-Holland gelden sinds 18 december 2025 tijdelijk strengere regels voor het isoleren van woningen en bedrijfspanden. De provincie heeft besloten een bestaande werkwijze stop te zetten en voorlopig geen uitzonderingen meer toe te staan. Daardoor moeten inwoners en bedrijven bij sommige isolatiewerkzaamheden eerst extra onderzoek laten doen. De maatregel is bedoeld om beschermde dieren, zoals vleermuizen, beter te beschermen.

De provincie Zuid-Holland heeft twee besluiten genomen die gevolgen hebben voor isolatiewerkzaamheden aan de buitenkant van gebouwen, zoals daken en spouwmuren. De aanpak Natuurvriendelijk Isoleren is beëindigd. Ook worden er tijdelijk geen ontheffingen meer verleend op basis van het zogenoemde pre-soortenmanagementplan.

Isoleren
Tot voor kort konden inwoners in bepaalde gevallen zonder vergunning isoleren. Dat was mogelijk via tijdelijke toestemmingen. Volgens het Rijk is deze werkwijze juridisch en ecologisch niet langer houdbaar. Daarom is zij stopgezet.

Isoleren aan de binnenkant van een gebouw blijft toegestaan. Het gaat dan om ramen, vloeren, enkelsteensmuren en daken, zolang het dak daarbij niet wordt aangetast. Ook het plaatsen van isolatieglas mag zonder extra vergunning.

Voor spouwmuurisolatie aan de buitenkant gelden strengere regels. Dit mag alleen zonder vergunning als vooraf een zogenoemde eDNA-test is uitgevoerd. Wanneer deze test geen sporen van vleermuizen laat zien, kan de isolatie doorgaan.

Vleermuizen
Laat de eDNA-test zien dat er mogelijk vleermuizen aanwezig zijn, dan mag er niet direct worden geïsoleerd. In dat geval is aanvullend ecologisch onderzoek nodig. Op basis daarvan kan een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Ook bij andere werkzaamheden waarbij het dak wordt aangepast, is zo’n onderzoek verplicht.

De eDNA-methode is bedoeld om vast te stellen of vleermuizen in een spouwmuur aanwezig zijn. Er wordt gezocht naar DNA-sporen van deze dieren. Alleen gecertificeerde bedrijven mogen dit onderzoek uitvoeren. Bij een negatieve uitslag kan direct worden geïsoleerd. Bij een positieve uitslag is vervolgonderzoek nodig.

Stopgezet
Een volledig soortenmanagementplan kost ongeveer twee jaar om op te stellen. In de tussentijd konden gemeenten werken met een voorlopige regeling, het pre-soortenmanagementplan. Daarmee konden bewoners verduurzamen zonder voor elk project apart ecologisch onderzoek te doen. Tegelijk werd rekening gehouden met beschermde dieren, zoals vleermuizen en huismussen. Deze tijdelijke regeling is nu stopgezet.

Wie zijn woning of bedrijfspand wil isoleren, wordt aangeraden eerst contact op te nemen met een isolatiebedrijf of een ecoloog. Bij spouwmuurisolatie is het belangrijk om vooraf een eDNA-test te laten uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf.

Goeree-Overflakkee
Het Rijk en de provincies werken aan een nieuwe juridische oplossing. Concrete plannen zijn nog niet bekend. Wel is duidelijk dat gemeenten moeten doorgaan met het opstellen van een volledig soortenmanagementplan om in de toekomst weer vergunningen te kunnen verlenen.

De gemeente Goeree-Overflakkee werkt momenteel aan een eigen soortenmanagementplan. In dat kader voert bureau Blom Ecologie op 6 en 7 januari 2026 onderzoek uit in en rond woningen in de dorpskernen. De onderzoekers werken vooral vanuit de auto en zijn te herkennen aan een witte Volkswagen Polo met het logo van het bureau.

Op basis van de resultaten wordt bepaald of vervolgonderzoek nodig is. Dit vindt plaats tussen april en oktober 2026 in een aantal dorpskernen. De gemeente maakt vooraf bekend om welke kernen het gaat. Het soortenmanagementplan wordt naar verwachting medio 2027 afgerond. Ten slotte publiceert de gemeente de uitkomsten op haar website.

Door Internetredactie Omroep Archipel