'Dat is kelluf': aandacht voor het Flakkees op Dag van de Moedertaal

Op zaterdag 21 februari 2026 vindt de jaarlijkse Internationale Dag van de Moedertaal plaats. Het is een initiatief waar UNESCO in 1999 mee is begonnen. Deze organisatie ziet talen en dialecten als een belangrijk middel om culturen levend te houden. Als mensen hun eigen taal blijven spreken, blijft hun cultuur en traditie bestaan.

Door Connie Bestman

Op Goeree-Overflakkee wordt nog altijd Flakkees gesproken, al wordt dat per generatie minder. En zelfs in het Flakkees zijn nog onderlinge verschillen te horen over het hele eiland. Volgens Pau Heerschap, dialectkenner van Goeree-Overflakkee, bestaat het dialect uit vier groepen. Je hebt het Goerees op de kop van het eiland, het Brabants Flakkees (Achthuizen en het katholieke deel van Oude-Tonge), het Westflakkees (van Nieuwe-Tonge tot het Haringvliet) en het Oostflakkees (Den Bommel, Ooltgensplaat en het protestantse deel van Oude-Tonge). Ze zijn grotendeels, zeker voor buitenstaanders, hetzelfde, maar hebben kleine verschillen, zoals dat het strand in het Goerees een strange heet en verder vooral een strand wordt genoemd.

Zeeuwse klanken
Hoewel het Flakkees in veel opzichten op het Zeeuws lijkt, zijn er ook genoeg verschillen. Een bekend voorbeeld is hoe jij wordt uitgesproken: jie in het Zeeuws en joe in het Flakkees. Ook valt in het Zeeuws de letter h vaak weg, zoals in huis, of uus zoals ze daar zeggen. In ons dialect wordt het een huus genoemd.

Om het dialect te behouden, is de website Eilanddialect.nl opgestart. De initiatiefnemers willen dat iedereen kan blijven horen hoe het Flakkees klinkt. Hiervoor hebben ze oude geluidsopnames bewerkt en gepraat met mensen die het dialect nog spreken.

Nie so prolle
Natuurlijk is ook het Streekmuseum volop bezig met het promoten van het Flakkees. In de toneelstukken van hun toneelgroep wordt de streektaal gebruikt en in de webshop zijn boeken, onderzetters, mokken en nummerbordstickers ermee te koop. Beschikbare teksten zijn bijvoorbeeld die mok oak ha en joe bint te korte bie. "Dialect is helaas aan het verdwijnen, maar als museum proberen we dit immaterieel erfgoed te bewaren door erover te vertellen. En hoe leuk is het als we dat dan ook nog met een knipoog kunnen doen? Daarom hebben we ook de onderzettertjes in het dialect met bijvoorbeeld 'nie so prolle'. En in de coronatijd hadden we ook mondkapjes met de tekst 'ik bin m'n kwibbe kwiet", vertelt Bertrand van den Boogert van het Streekmuseum.

Dialecten mogen dan overal in het land langzaam aan het verdwijnen zijn, toch leveren ze prachtige uitdrukkingen, of uutdruksels, op. "Daarom gaan we samen met TOF een dialectproject starten", kondigt Bertrand aan. Zo kunnen uitspraken als kantje levantje en hoemomennoe, maar ook woorden als kelluf, broenetels, een harretje of een leutertuugje bewaard blijven.

Zaterdag 21 februari 2026