Gemeente voert taaleis uit, maar aantal uitkeringsverlagingen is onbekend

Maandag 20 juli 2026

Het kabinet wil gemeenten verplichten om de taaleis voor mensen met een bijstandsuitkering beter te handhaven. Gemeenten die dat niet doen, kunnen in de toekomst mogelijk worden gekort op hun bijstandsbudget. De gemeente Goeree-Overflakkee voert de taaleis al uit, maar registreert niet hoeveel inwoners sinds de invoering van de regeling een verlaging van hun bijstandsuitkering hebben gekregen wegens het niet meewerken aan een taaltraject.

Mensen met een bijstandsuitkering moeten zich inspannen om de Nederlandse taal te leren als een beperkte taalbeheersing het vinden van werk moeilijker maakt. Het vereiste niveau is 1F of A2, vergelijkbaar met het taalniveau aan het einde van de basisschool of na een inburgeringscursus. Gemeenten moeten inwoners ondersteunen met taaltrajecten en kunnen een uitkering verlagen als iemand niet meewerkt aan gemaakte afspraken.

Op Goeree-OveGemeente voert taaleis uit, maar aantal verlagingen is onbekendrflakkee wordt bij een aanvraag voor een bijstandsuitkering gekeken naar het taalniveau van de inwoner. Als blijkt dat iemand extra ondersteuning nodig heeft, maakt de gemeente afspraken over een passend taaltraject. Dat kan bijvoorbeeld een cursus van NLtraining, volwasseneneducatie, een Nederlandse taaltraining via de bibliotheek of een vakgerichte taaltraining via GO-Werkt zijn.

Een verlaging van de uitkering volgt volgens de gemeente niet automatisch wanneer iemand het vereiste taalniveau niet heeft. De maatregel wordt opgelegd wanneer iemand niet of onvoldoende meewerkt aan de afspraken die zijn vastgelegd in een plan van aanpak. Omdat de gemeente deze verlagingen niet apart registreert op basis van de taaleis, is niet bekend hoeveel inwoners hiermee te maken hebben gehad.

Ook het aantal inwoners met een bijstandsuitkering dat momenteel niet aan het vereiste taalniveau voldoet, kan de gemeente niet uit de systemen halen. Volgens de gemeente wordt dit per persoon beoordeeld en vastgelegd in individuele plannen van aanpak en persoonlijke inburgeringsplannen.

De huidige wet schrijft vaste verlagingen voor wanneer iemand niet meewerkt aan een taaltoets. Dat begint met een verlaging van 20 procent van de bijstandsnorm voor maximaal zes maanden. Bij herhaald niet meewerken kan dit oplopen tot 40 procent voor zes maanden en uiteindelijk tot een volledige verlaging voor drie maanden. De gemeente noemt deze maatregelen zwaar. Het kabinet wil de regels aanpassen en de aanpak meer laten aansluiten bij begeleiding en maatwerk.

De gemeente Goeree-Overflakkee herkent het landelijke beeld dat de uitvoering van de taaleis ingewikkeld kan zijn. Volgens de gemeente heeft een formele taaltoets niet altijd meerwaarde, omdat taaltrajecten ook kunnen worden ingezet zonder dat eerst een toets wordt afgenomen. In de praktijk kan begeleiding daardoor directer worden afgestemd op wat iemand nodig heeft.

Het kabinet werkt aan nieuwe wetgeving waarbij gemeenten meer ruimte krijgen om te bepalen wanneer een taaltoets nodig is. De nieuwe regels worden naar verwachting in de tweede helft van 2027 behandeld. De gemeente Goeree-Overflakkee zegt het beleid aan te passen als de wet verandert.

Door Internetredactie Omroep Archipel