Noordzee kampt met hittegolf en breekt warmterecord

Zondag 19 juli 2026

Niet alleen op het land is het heet, ook de Noordzee heeft last van een hittegolf. Bij meetstation Lichteiland Goeree voor de kust van Goeree-Overflakkee mat het KNMI op maandag 13 juli 2026 een watertemperatuur van 20,1 graden Celsius. Dat is een record voor deze tijd van het jaar.

Er is sprake van een hittegolf in zee als het water minstens vijf dagen achter elkaar veel warmer is dan normaal voor die periode. Zeewater warmt langzamer op dan lucht, maar koelt ook langzamer af. Daardoor kan warmte in de zee weken of zelfs maanden blijven hangen. De huidige hittegolf begon op 24 mei 2026 en duurt daarmee veel langer dan het vorige record van 27 dagen uit 2024. 

Door extra broeikasgassen in de lucht warmt de aarde op. De zeeën en oceanen nemen een groot deel van die extra warmte op, waardoor ook de Noordzee steeds warmer wordt. Sinds 1984 verricht het KNMI metingen aan de zeewatertemperatuur. Daaruit blijkt dat de warmste dag van het jaar elke tien jaar gemiddeld 0,4 graden Celsius warmer wordt. Ook de koudste dag van het jaar wordt warmer. Gemiddeld stijgt de temperatuur daarvan met 0,5 graden Celsius per tien jaar.

Meer ansjovis en inktvis
Warm water heeft ook gevolgen voor dieren in zee. Sommige vissen, zoals ansjovis en inktvis, voelen zich beter thuis in warmer water en komen vaker voor in de Noordzee. Andere vissen, zoals kabeljauw en haring, trekken juist naar koudere gebieden. Ook komen er vaker kwallen voor in warm water. 

De gevolgen gaan verder dan alleen een verandering in de soorten die in de Noordzee leven. De meeste vissen in de Noordzee zijn koudbloedige dieren. Dat betekent dat hun lichaamstemperatuur mee verandert met de temperatuur van het water. In warmer water gaat hun stofwisseling omhoog, waardoor ze meer energie en zuurstof nodig hebben. Tegelijkertijd kan warm water juist minder zuurstof bevatten. Daardoor krijgen vissen het moeilijker en zouden ze bijvoorbeeld minder snel kunnen groeien.

Zware buien
In het najaar werkt de Noordzee als een warmtebatterij. Hoe warmer het water, hoe meer water er verdampt. Bij een westenwind kan die vochtige lucht vooral in de kuststrook voor meer neerslag zorgen. Een uitzonderlijk warme zomer laadt die warmtebatterij extra op en vergroot zo de kans op zware buien langs de kust in het najaar. Volgens het KNMI valt er in de herfstmaanden in de kuststrook tot 40 procent meer neerslag dan het landelijk gemiddelde.

Door Internetredactie Omroep Archipel