Jeanien fotografeert stilgeboren baby’s: 'Deze foto kun je niet overdoen'

Woensdag 1 juli 2026

Het is het eerste en laatste wat ze van hun baby hebben: een foto. Fotografen van de Stichting Still fotograferen stil geboren baby’s en overleden kindjes. Eén van hen is Jeanien de Gast-Struyk uit Melissant. “Het is de meest waardevolle foto, want deze kun je niet overdoen.”

Door Connie Bestman

Stichting Still biedt gezinnen kosteloos fotoreportages aan van stervende of overleden baby’s vanaf twaalf weken zwangerschap tot kinderen van 21 jaar. Ook gezinnen met jonge kinderen waarvan een ouder overlijdt, komen hiervoor in aanmerking.

“Voor buitenstaanders is het heftig” vertelt Jeanien, “maar ik heb al een aardig rugzakje en kan beter relativeren.” Ze heeft al 27 jaar ervaring als ambulancechauffeur en is daardoor al wat gewend. Ook houdt ze zich sinds 2020 bezig met afscheidsfotografie, iets wat op Goeree-Overflakkee nog relatief onbekend is.

Haar eerste fotoreportage was van een jongetje, inmiddels zo’n 3,5 jaar geleden. Jeanien kan zijn naam nog zo opnoemen en kijkt er vol liefde op terug. “Mijn zus werkte op de kraamafdeling in Dirksland. Het was een voldragen kindje dat was overleden en mijn zus heeft mij gebeld om foto’s van het afscheid te maken.” Zo maakt ze thuis beelden van hoe met het jongetje wordt gekroeld, maar ook van het sluiten van het kistje en in het uitvaartcentrum.

Nooit een flesje kunnen geven 
De eerste opdracht vanuit Still was een tweeling na 19 weken zwangerschap. “Je bent dan al af, je bent een kindje, je hoeft alleen nog maar te groeien”, vertelt ze. “Ik zie veel verdriet, maar ook dat ouders trots zijn. Je ziet altijd de liefde en de trots in de foto’s. Er is bij mij het besef dat ouders hun kindje nooit horen huilen en nooit een flesje kunnen geven. Juist daarom zijn die beelden zo belangrijk. Het is het eerste en laatste wat ze van hun kindje hebben.”

Zo geeft ze ook alle ouders meteen een foto mee. “Vaak ga ik naar een ziekenhuis en neem dan altijd een printertje mee. Ik print meteen een foto uit zodat ouders iets tastbaars hebben om mee te nemen als ze zonder hun kindje naar huis gaan. Zo maak ik altijd een foto van bovenaf, van het kleine kindje in de grote handen van mama en papa. Dat vind ik de mooiste foto.”

De fotografe heeft zelf een dochter van veertien jaar, maar kan wel nuchter blijven onder het leed dat ze meemaakt. “Dat komt ook door het ambulancewerk. Als ik over alles nadenk, heb ik geen leven meer. Ik wist van tevoren ook ‘ik kan dit’. Het doet me natuurlijk wel wat, want ik ben geen mens van steen. Maar ik heb geen verdriet, want het is niet mijn verdriet. En de beelden betekenen veel voor ouders dus ik doe het met geluk en liefde.”

Toch stopt ze met haar werk voor de stichting. “Ik heb er op dit moment geen tijd meer voor. Ik draai twaalfuursdiensten van zeven uur ’s avonds tot zeven uur ’s ochtends en wil ook meer tijd besteden aan irisfotografie wat ik aan het opstarten ben. We hebben als fotograaf drie weken om foto’s aan de ouders te sturen, maar ik wil dat altijd de volgende dag al doen en dat lukt gewoon niet.”

Het klinkt niet alsof ze definitief afscheid neemt van het werk. “Ik denk ook wel dat ik weer terugkom bij de stichting. Sommige foto's blijven bijzonder om te maken. Je hoeft ze niet te bekijken en je hoeft er niets mee te doen, maar als je ze nodig hebt, dan zijn ze er. Dat is wat ik ouders altijd vertel.”

Gefeliciteerd of gecondoleerd 
Er werken zo’n 90 fotografen door heel Nederland. Allemaal belangeloos, want de stichting draait puur op donaties. “We krijgen alleen de kilometers vergoed en praktische dingen,  zoals een parkeerkaart.” De vrijwilligers kunnen de stichting altijd bellen, maar hebben vooral veel aan elkaar. “We hebben een besloten Facebookgroep en een appgroep voor verhalen, vragen en advies. Want je kan niet een keertje meelopen met een collega om te oefenen.” Bij nieuwe vrijwilligers is er eigenlijk altijd dezelfde vraag: “hoe kom ik binnen? Zeg ik gefeliciteerd of gecondoleerd?” Jeanien vindt dat iemand vooral dicht bij zichzelf moet blijven. “Blijf bij wat je zelf prettig vindt. Ik zeg altijd ‘wat jammer dat je kindje niet bij jullie mocht blijven.’ Je moet het jezelf ook niet te moeilijk maken.”

Naast de fotografie is er volgens haar nog een hele onbekende wereld rondom stilgeboren kindjes. “Je hebt de blije doos voor zwangere vrouwen, maar er is ook een herinneringsbox met hand- en voetafdrukken. Daarnaast zijn er haak- en breivrijwilligers. Zij maken wikkeldoeken, piepkleine mutsjes en gehaakte kleine luiertjes, allemaal dingen die in de winkel niet te koop zijn. Je hoort soms dat een moeder zegt dat ze de baby nooit een luier om kan doen; dat kan dan wel. Ook worden er hele kleine knuffeltjes gemaakt. Er kan dan een echte babyfoto worden gemaakt, zoals het hoort, met een luiertje om en het armpje om een knuffel heen.”  

Haar mooiste foto komt er ook zonder aarzelen uit. “Het was een jonge moeder en toen ik de kamer binnenkwam, had ze haar baby nog niet gezien. De verpleegster zei dat ze het kindje ging halen en ik heb dat eerste moment vastgelegd. Ik krijg weer kippenvel als ik eraan denk.” 

Broertjes en zusjes 
Naast de ouders zijn er vaak ook broertjes en zusjes bij betrokken, voor wie het misschien nog moeilijker te begrijpen is. “Kindjes liggen vaak opgebaard in koud water, zo blijven ze lang mooi en behouden ze hun kleur. Vaak zet ik dan het kommetje met het kindje erin op de keukentafel met de rest eromheen om ze erbij te betrekken. Ik vraag dan bijvoorbeeld of we zullen kijken of er al nageltjes aan de baby zitten of dat het dezelfde neus als broertje of zusje heeft. Je ziet ze er dan gebiologeerd naar kijken.”

Hoeveel het werk voor haar betekent, blijkt uit haar antwoord als ze terugkijkt op haar tijd bij de stichting. “Het is iets waar ik in mijn leven het meest trots op ben. Ik zou alles willen opgeven en dit willen blijven doen, maar ik moet ook een inkomen hebben.”  

Om het werk voort te kunnen zetten, blijft de stichting op zoek naar vrijwilligers en donaties. “We zoeken fotografen op Goeree-Overflakkee en Zeeland. Er zijn er wel een paar, maar er zijn er niet veel die dichtbij wonen”, legt ze uit. Informatie over het werk of het doen van een donatie is te vinden via stichtingstill.nl.