Talentontwikkeling moet jongeren weerbaar maken tegen verslaving

Met het programma OKO wil de gemeente preventie versterken en middelengebruik onder jongeren terugdringen.

In november 2025 besloot de gemeenteraad van Goeree-Overflakkee het programma OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) niet per direct te stoppen. OKO ondersteunt jongeren in de gemeente bij onder meer gezondheid, vrije tijd, school en het voorkomen van middelenmisbruik. Sinds 2022 wordt het programma uitgevoerd binnen de Integrale Aanpak Verslavingsproblematiek (IAV), in samenwerking met lokale organisaties en het netwerk SamenZien.

Door Evi Vos

Projectleiders Meis Broeders (IAV) en Ferry de Koning (OKO), wethouder Berend Jan Bruggeman en Björn Noordzij, directeur van Stichting Kairos, lichten toe welke aanpak wordt gevolgd en waarom die volgens hen nodig is.

Wit eiland
Goeree-Overflakkee werd vroeger wel het ‘witte eiland’ genoemd, omdat er gedacht werd dat harddrugsgebruik onder jongeren een groot probleem was. Volgens Broeders klopt dat beeld niet: de regio heeft geen uitzonderlijk hoge cijfers voor harddrugs. De meeste problemen zijn geconcentreerd bij een kleine groep (jong)volwassen gebruikers. Noordzij voegt toe dat deze groep moeilijk te bereiken is, mede door het stigma rond drugsgebruik.

Wel is alcoholgebruik onder jongeren een aandachtspunt. De gemeente hoort bij de top tien van Zuid-Hollandse gemeenten met de meeste zware drinkers. Dit probleem begint vaak vroeg, mede doordat alcohol in de lokale cultuur is genormaliseerd. Opgroeiende kinderen krijgen daarbij vaak alcohol van hun ouders: in 2022 gaf 51% van de drinkende jongeren dit aan. Sinds de campagne “Laten we nuchter blijven” en meer ouderbetrokkenheid is dat gedaald: onder vierdeklassers daalde het alcoholgebruik van 52% in 2022 naar 38% in 2024.

Talenten ontwikkelen
Naast alcohol richt het programma zich ook op talentontwikkeling. Jongeren kunnen via naschoolse activiteiten, zoals de GO Academy en lokale verenigingen, hun vaardigheden ontdekken en zelfvertrouwen opbouwen. Broeders legt uit dat een positieve basis jongeren weerbaarder maakt tegen middelengebruik. Ouders worden actief betrokken; soms is deelname van ouders aan activiteiten van de GO Academy verplicht om de verbinding met hun kind te versterken.

Korte lijntjes
Sinds 2022 werken verschillende organisaties samen onder SamenZien om verslavingsproblematiek aan te pakken. Een projectgroep, met onder andere OKO en IAV, houdt de voortgang bij en rapporteert aan de gemeente. Door de oprichting van het netwerk SamenZien zijn de lijnen tussen scholen, jongerenwerkers, vrijwilligers en zorgverleners korter geworden. Hierdoor kan snel hulp geboden worden aan jongeren die bijvoorbeeld neerslachtig zijn of worstelen met sociale problemen. Voor specifieke doelgroepen, zoals jongeren met autisme, is gespecialiseerde ondersteuning beschikbaar.

Knelpunten en toekomst
Volgens de betrokken organisaties ligt de grootste uitdaging bij volwassenen, omdat alcoholgebruik breed is geaccepteerd en bemoeienis van de overheid niet altijd wordt gewaardeerd. Vanaf 2026 wil Samen Zien daarom ook andere volwassenen dan ouders van pubers betrekken bij gesprekken over middelengebruik, gokken en mentale gezondheid.

De aanpak wordt niet vastgelegd in een vast meerjarenplan, maar bijgestuurd op basis van onderzoek en cijfers, zoals de GGD-monitor. Het doel is om behaalde resultaten vast te houden en verder uit te bouwen. Volgens Broeders vraagt dat om een lange adem: “Alleen door blijvende inzet kan worden voorkomen dat jongeren later alsnog in de problemen komen.”

Woensdag 28 januari 2026